مداخلات غیر رسمی برای آموزش راهبردهای فراشناختی

استفاده از راهبردهای فراشناختی برای کسب موفقیت در یادگیری بسیار سازنده است. پژوهش‌هایی که درباره فراشناخت انجام گرفته است، گواهی‌های متقاعدکننده‌ای برای ترغیب به کارگیری آن در فرآیند آموزش و یادگیری پدید آورده است.

مهارت‌های فراشناختی را می‌توان از راه آماده‌سازی شرایطی که تعامل اجتماعی در آنها بسیار بالا است،بصورت غیررسمی آموزش داد. پدید آوردن تعامل، نتیجه‌ی برقراری یک رشته پیوندهای برابر است. به این منظور، روش آموزش‌هایی که بر پایه‌ی پیوندهای برابر میان «فراگیرندگان و معلم» و «فراگیرنده با فراگیرنده» است، توصیه می‌شود.

یکی ازروشهای آموزش غیررسمی برای تقویت و پرورش مهارت‌های فراشناختی  راهمانگونه که در فصول قبل مکررا دیدیم روش «آموزش متقابل» یا آموزش دوسویه نامیده‌اند. در این روش آموزش، راهبردهایی چون: خلاصه کردن، پرسش کردن، روشن کردن یا تشریح تفصیلی/شرح و بسط، پیش‌بینی و …. در یک گفتگو یا ارتباط متقابل بین فراگیرنده و معلم بکار گرفته می شود. معلم و فراگیرنده به تعامل و ارتباط متقابل درباره‌ء موضوعی خاص می پردازند و از مجموع فعالیت‌های خود بازخورد می‌دهند.

دانش‌آموزان اغلب آموزش‌ها یا کارهای محوله را «بدون» پرسش درباره‌ی چرایی و چگونه انجام دادن آن انجام می دهندو کمتر درباره‌ی راهبردهای یادگیری خودوارزشیابی میزان اثربخشی کارکردهایشان می‌اندیشند. برخی دانش‌آموزان گاهی درباره‌ی آنچه انجام می‌دهند نظری ندارند و از تشریح راهبردهای خود برای حل یک مسئله عاجزند. به هرحال، شواهد بسیاری وجود دارد که، نشان می‌دهد کسانی   ازتوانائی حل مسئلهء موءثر برخوردارند، افرادی هستند که دارای تفکر انتقادی و انعطاف‌پذیرند. آنان می‌توانند به صورت آگاهانه مهارت‌های ذهنی خود را برای حل مسئله به کار گیرند، که خود نشانه‌ی رشد بهینه‌ی مهارت‌های فراشناختی است. اینان می‌توانند به صورت موثر منابع هوشی و ذهنی خود را هدایت کنند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دیدگاه‌های مربوط به خلاقیت:پایان نامه درباره انگیزه پیشرفت

هدف از پرورش رفتار هوشمندانه به مثابه یک بازده‌ی آموزشی مهم آن است که راهبردهای پرورش مهارت‌های فراشناختی در قالب روش‌های تدریس مورد توجه قرار گیرد. همچنین، لازم است، در معلمان و دیگر دست‌اندرکاران آموزش، نسبت به پرورش مهارت‌های فراشناختی نگرشی مثبت ایجاد شود. جالب این است که آموزش  رسمی ومستقیم فراشناخت کمتر ازآموزش غیر مستقیم آن سودمند است. برای مثال، زمانی که مهارت حل مسئله به صورت مستقیم به فراگیرندگان ارائه می‌شود نسبت به زمانی که فراگیرندگان با حمایت معلم، خود به آن دست می‌یابند، کارآیی کمتری دارد.

به هرحال، برای پرورش مهارت‌های فراشناخت می‌توان از راهبردهای بسیاری بهره گرفت. پاریس و جاکوبسن برآنند که می‌توان راهبردهای فراشناختی را به دانش‌آموزان یاد داد و معلمان هم می‌توانند برمبنای راهبردهای فراشناختی تدریس کنند. مجموعه‌ی راهبردهایی که در اینجا ارائه می‌شوند، راهبردهایی هستند که در کلاس‌های درس مورد استفاده قرار می‌گیرندو معلمان بسیاری سودمندی و کارآیی این  راهبردها را در آموزش درس‌های گوناگون باز گفته‌اند. معلمان از طریق عمل به راهبردهای پیشنهادی زیر به صورت غیررسمی میتوانند توانایی فراشناختی را در دانش‌آموزان پرورش دهند.این راهبردها در بیشتر درس‌ها کاربرد دارد.