دانلود پایان نامه

لل افسردگی معلمان زن :

  1. ایزوله بودن و یا احساس تنهایی معلمان زن: معلمان زن معمولاً انسانی هستند که از طرح مشکلات حرفه­ای خود یا همکاران طفره می­روند و حاضر نیستند در جریان مشکلاتی که در کلاس درس برایشان پیش می­آید قرار گیرند بنابراین سعی می­کنند در کمال خونسردی در سکوت و آرامش مسائل خود را حل کنند.

  1. فرار از حرفه­ی معلمی: بیشترین فشار و سختی که معلمان زن در طول زندگی حرفه­ای خود تحمل می­کنند در سال­های اول و دوم است به همین جهت بالاترین میزان افت و افسردگی را در میان معلمان زن تازه کار دیده می­شود.
  2. محدودیت شغلی: که گاهی معلمان زن را ناگزیر می­کند سال­ها در یک مقطع آموزشی کار کنند
  3. محدودیت اجتماعی: به این معنا که معلمان زن چون موقعیت الگویی دارند نمی­توانند در هر جمع و گروهی شرکت کنند
  4. محدودیت علمی و تجربی: همیشه کار کردن با یک گروه که سن و سال کمی دارند. طبعاً معلم را به مطالعه و افزایش تجربه برنمی­انگیزد و این نیز تجربه و گاهی تفکر او را محدود می­کند. (شعاری نژاد،1371)

2-2-10-1 معلمی سخت­ترین شغل دنیا (مقدمه­ای بر استرس معلمان زن)

به عقیده بسیاری از کارشناسان شاید آموزش خیلی سخت نباشد، اما آنچه کار معلمی را سخت و پرمشقت می­کند ایجاد فضای آموزش و یافتن شیوه­های مناسب برای جلب و جذب دانش­آموزان است. باید پذیرفت که استعداد افراد با یکدیگر فرق دارد و راه­های یادگیری نیز متفاوت است. برخی دانش آموزان بسیار با استعدادند و سریع یاد می­گیرند و برخی نیاز به کار و تمرین بیشتری دارند. مهم این است که معلم چگونه در ذهن دانش­آموز جای بگیرد (براهنی،1370،ص108).

به همین دلیل است که افراد با وجود تحصیلات و آگاهی و سطح علمی بالا در موقع استخدام به کار به منظور تدریس مورد انتخاب و گزینش واقع می­شوند و با آن­ها مصاحبه می­شود. قدرت کنترل و به دست­گیری کلاس از هنرهای معلمان زن است. تن و لحن صدای معلم مؤثر است. معلم باید بدان چه مواقعی تن صدای خود را بالا و پایین ببرد تا توجه دانش­آموزان را جلب کند. چنانچه دانش­آموزان در کلاس احساس آرامش نکنند، زحمات معلمان زن گرامی به بار نخواهد نشست. نحوه رفتار گفتار و حتی نگاه معلم در این باره تأثیر ویژه­ای دارد. اگر جو اضطراب و تحکیم بر کلاس حاکم باشد یا در مقابل هیچ کنترلی نباشد و کلاس خسته­کننده شود، دچار هرج و مرج شده و در نهایت به عدم توجه به مطالب ارائه شده می­انجامد. می­توان دانش­آموزان نافرمان و بازیگوش را با دادن مسوولیت­های گوناگون نظیر کنترل تکالیف، حضور و غیاب، توزیع و جمع­آوری برگه­های امتحانی و ارتباط با دفتر مدرسه تحت کنترل درآورد (براهنی،1370،ص110).

توجه معلم به دانش­آموزان تأثیر قابل ملاحظه­ای بر آن­ها دارد. حتی یک نگاه یا تشویق زبانی ساده یا انتقاد در خلوت و به دور از مطرح­شدن در جمع دانش­آموزان بسیار می­تواند مؤثر واقع شود. توجه معلم به مسائل ویژگی­های فردی دانش­آموزان نیز از جمله مواردی است که آن­ها را تشویق به حضور مؤثرتر در کلاس درس می­کند. نحوه برخورد معلم با دانش­آموز خجالتی و بی­پروا متفاوت است و نحوه تشویق تنبیه­ها نیز گوناگون اعمال می­شود و این کار غیر از معلم، از کسی برنمی­آید (براهنی،1370،ص111).

2-2-10-2 نظم دانش­آموزان فضا را مناسب­تر می­کند

حتماً برایتان اتفاق افتاده که وقتی از نزدیکی کلاس­هایی عبور می­کنید که پر از سر وصداست، با خود می­گویید افراد در چنین کلاس­هایی چگونه می­توانند چیزی یاد بگیرند و یا خدا عجب صبری به معلم آن­ها داده است. در عوض وقتی کلاس منظم و آرامی را می­بینید که دانش­آموز و معلم هریک به­خوبی مشغول انجام وظایف محوله هستند ترجیح می­دهید بایستید و از محیط بهره­مند شوید. برقراری مؤثر نظم در کلاس درس بخش الزامی در روند آموزش و تحصیل است. درصورتی که بی­نظمی بر کلاس درس حکم­فرما باشد، معلم و دانش­آموز هردو آسیب می­بینند. معلم قادر به تمرکز کافی برآگاهی­ها و اندوخته ها نخواهد بود و از آنجا که آرامش لازم را ندارد قادر به انتقال مفاهیم به دانش­آموزان هم نیست. از طرفی با دانش­آموزان نیز نمی­تواند رابطه­ای دو جانبه ایجاد کند و زمانی که شنونده خوبی نباشد، مطالب از هماهنگی و پیوستگی لازم خارج می­شوند (ملکی،1372،ص36).

دانش­آموز نیز کنترلی بر رفتار و اعمال خود ندارد و نمی­تواند به درس و مطالب ارائه شده توجه کند، پس با نوعی حالت گیجی روبه­رو شده و زمانی که مفاهیم اصلی درس را نیآموزد، نمی­تواند تکالیف خود را به نحو احسن انجام دهد. از این رو عصبی و مضطرب می­شود و آرامش فکری لازم برای کارایی بعدی بهتری را نیز از دست می دهد. اما به­راستی مسوولیت این برقراری و ایجاد نظم با چه کسی است. آیا معلم به تنهایی قادر است یا وقت کافی دارد تا به حدود 20 الی 30 نفر یا بیشتر در کلاس درس انضباط دهد؟

برخی از والدین تصور می­کنند فرزندانشان تا پیش از رسیدن به سن مدرسه باید آزاد و راحت هرکاری می­خواهند انجام دهند و وقتی به مدرسه بروند معلم آموزش­های لازم را به آن­ها می­دهد، درصورتی که این طور نیست. باید زمینه این کار پیش از مدرسه آماده شود تا آموزش­های معلم بازده عملی و کاربردی مناسبی داشته باشد. والدین گرامی باید به فرزندان خود آداب اجتماعی را یاد بدهند تا فرزندان نیز مسوولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و پاسخگوی آن باشند (کمالی،1387،ص63).

ممکن است این سوال پیش آید که آیا برقراری نظم به پیشرفت روند آموزشی کمک می کند یا خیر؟ پاسخ مثبت است. وقتی دانش­آموزان متعهد به وظایف خود باشند و بدانند چه توقع و انتظاری از آن­ها می­رود، بهتر قوانین را رعایت می­کنند و فضای آرامش بر کلاس حکم­فرما می­شود. معلم نیز با حضور ذهن بهتر کار می­کند و افراد در فضای کلاس تجربه زندگی اجتماعی واقعی را کرده و از آن لذت می برند. و اما آنچه معلمان زن گرامی در کلاس انجام می­دهند، به دنبال خودداری از برخی مسائل با انجام برخی دیگر انجام می­شود و موجب تقویت و دوام نظم می­گردد. البته در هر کلاسی صرف نظر از مهارت و آگاهی معلم برخی مشکلات ناشی از بی­نظمی ایجاد می­شود، اما معلم با تدبیر خود می­تواند شدت و تکرار آن­ها را کاهش دهد (براهنی،1370،ص101).

2-2-10-3 هنر معلم فقط در آموزش نیست

کلاس درس واژه­ای است که ابتدا همه را به یاد آموزش می­اندازد، اما فقط یکی از هنرهای معلمان زن آموزش است. به عقیده بسیاری از کارشناسان شاید آموزش خیلی سخت نباشد، اما آنچه کار معلمی را سخت و پرمشقت می­کند ایجاد فضای آموزش و یافتن شیوه­های مناسب برای جلب و جذب دانش آموزان است. معلمان زن همیشه تمام تلاش خود را به منظور موفقیت هر چه بیشتر دانش­آموزان انجام می­دهند. با این حال همه دانش­آموزان موفق نیستند. باید پذیرفت که استعداد افراد با یکدیگر فرق دارد و راه­های یادگیری نیز متفاوت است. برخی دانش­آموزان بسیار با استعدادند و سریع یاد می­گیرند و برخی نیاز به کار و تمرین بیشتری دارند

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه درمورد بازگشت بیماران

2-2-10-4 معلمان زن با استرس­های گوناگونی مواجه هستند

کار معلمی تنها یک شغل نیست زیرا با فکر و ذهن و روح افراد ارتباط دارد. معلم باید مسائل و مشکلات عاطفی، خانوادگی، مالی و شغلی خود را در لایه­های زیرین وجودش گذاشته و وقتی وارد کلاس می­شود ظاهر او به گونه­ای باشد که گویی همه چیز عالی است. بدیهی است که این کار از عهده هر صاحب علم و تجربه­ای بر نمی­آید.تحقیقات نشان داده معلمان زن مقطع دبستان و پیش­دبستانی تحت تأثیر سن و سال بچه­ها و ساعات طولانی و پرکار تحت استرس بیشتری قرار دارند. محققان دانشگاه ییل اعلام کرده­اند که شرایط خاص کلاس در مقاطع دبستان و پیش­دبستانی و نیاز به توجهات همه­جانبه معلم اعم از علمی و مهارتی و محبتی فشار روحی بیشتری بر معلمان زن وارد می­کند.

معلمان زنی که در مقاطع دبستان و پیش­دبستانی مشغول کار هستند در حدود 14 درصد استرس دارند، در صورتی که معلمان زن در مقطع دبیرستان در حدود 9 درصد استرس دارند. البته بخشی از این استرس نیز می­تواند مربوط به ساعات کار و روزهای کاری معلمان زن باشد، زیرا در دبیرستان معلمان زن هر روز و تمام ساعات نباید سرکار باشند و همین مسأله زمینه­ساز آرامش و استراحت بیشتر برای آن­ها است. تعداد دانش­آموزان نیز در استرس معلمان زن تأثیر دارد. به عبارت دیگر عموماً در مقطع ابتدایی تعداد دانش­آموزان در هر کلاس به مراتب بیشتر از مقاطع دیگر است و همین تعداد زیاد دانش آموزان مشکلاتی را در برقراری نظم و آموزش متمرکز معلمان زن ایجاد می­کند. همچنین دانش­آموزان در این مقطع تا حدی وابسته به والدین هستند و رفتارهای استقلال طلبانه آن­ها در حال شکل­گیری است و همین موضوع نیازمند توجه و انرژی بیشتر معلمان زن است (احمدی،پاشا،1378).

بررسی­ها نشان داده معلمان زنی که حدود 12 تا 15 دانش­آموز در هر کلاس دارند، نسبت به گروهی که بالای 18 تا 20 دانش­آموز دارند تحت استرس بیشتری هستند. چنانچه معلمان زن در سطوح بالاتر از دبستان کار کنند، اما تعداد کلاس­هایی که باید در هر روز داشته باشند زیاد و پشت سر هم باشد نیز میزان قابل توجهی بر استرس آن­ها می­افزاید.

2-2-10-5 کنترل کلاس[1]

اما آنچه میان تمام دانش­آموزان در تمام سطوح مشترک است نیاز به انگیزه و علاقه به محیط کلاس است. این مسأله بسیار مهم است که معلم چگونه در ذهن دانش­آموز جای بگیرد.

به همین دلیل است که افراد با وجود تحصیلات و آگاهی و سطح علمی بالا در موقع استخدام به کار به منظور تدریس مورد انتخاب و گزینش واقع می­شوند و با آن­ها مصاحبه می­شود. اکثراً این مصاحبه­ها نیز توسط افراد مجرب انجام می­پذیرد تا مشخص شود که به قول معروف خون معلمی در رگ­های این فرد هست یا خیر. قدرت کنترل و به دست­گیری کلاس از هنرهای معلمان زن است. تن و لحن صدای معلم مؤثر است. این که معلم بداند چه مواقعی تن صدای خود را بالا و پایین ببرد تا توجه دانش­آموزان را جلب کند، اهمیت قابل ملاحظه­ای دارد (طاهری،1388،ص52).

بسیاری از کارشناسان تحصیلی عقیده دارند اگر معلمی تا 4 جلسه اول توانست کلاس را کنترل کرده و در دست بگیرد تا آخر سال کلاس را در دست دارد و در غیر این صورت اختیار کلاس از دست او در رفته و دانش­آموزان نسبت به وی و درسی که می­آموزد احساس تعهد نخواهند کرد.

2-2-10-6 برقراری ارتباط با دانش­آموزان

از نکات بسیار مهم در ایجاد محیط آموزش آرامش دانش­آموزان است. اگر دانش­آموزان در کلاس احساس آرامش نکنند، زحمات معلمان زن گرامی به بار نخواهد نشست. نحوه رفتار، گفتار و حتی نگاه معلم در این باره تأثیر ویژه­ای دارد. اگر جو اضطراب و تحکیم بر کلاس حاکم باشد یا در مقابل هیچ کنترلی نباشد و کلاس خسته­کننده شود دچار هرج و مرج شده و در نهایت به عدم توجه به مطالب ارائه شده می­انجامد. یکی از مسائل قابل ذکر در هنر معلمان زن سهیم­کردن تمام دانش­آموزان در کلاس و فعالیت­های آموزشی است. در این میان حتی می­تواند دانش­آموزان نافرمان و بازیگوش را با دادن مسوولیت­های گوناگون نظیر کنترل تکالیف، حضور و غیاب، توزیع و جمع­آوری برگه­های امتحانی و ارتباط با دفتر مدرسه تحت کنترل درآورد.

توجه معلم به دانش­آموزان تأثیر قابل ملاحظه­ای بر آن­ها دارد. حتی یک نگاه یا تشویق زبانی ساده یا انتقاد در خلوت و به دور از مطرح­شدن در جمع دانش­آموزان بسیار می­تواند مؤثر واقع شود.

گاهی اوقات معلم سوالی می­پرسد که چند تن از دانش­آموزان داوطلبانه پاسخ می­دهند. در این میان احتمالاً چندین پاسخ اشتباه است، اما راه مناسب در برخورد این است که معلم تمام پاسخ­ها را بشنود و با شنیدن پاسخ اشتباه آن را نفی نکند. پس از اتمام پاسخ درست را با تشویق دانش­آموز مورد نظر بیان کند.

به این ترتیب دانش­آموزان انگیزه لازم برای شرکت در مباحث کلاس و فکر کردن به منظور یافتن راه حل­ها و پاسخ­های مناسب را از دست نمی­دهند و همواره رقابتی سالم در پیشرفت خواهند داشت. از طرف دیگر نحوه صحبت معلم با وجود این که الگوی دانش­آموزان است، اما بهتر است در حد سن و سال و شرایط دانش­آموزان باشد. برای مثال بهتر است معلمان زن گرامی در مثال­هایشان از مواردی قابل لمس برای شاگردانشان استفاده کنند که مورد توجه و علاقه آن­ها نیز باشد و توجه آن­ها را به مسأله افزایش دهد. به عنوان نمونه در میان دانش­آموزان پسر دبستانی که فوتبال و مسابقه و رقابت جایگاه ویژه­ای دارد، می­توان برای مرور درس­ها در انتهای وقت کلاس گروه­بندی کرد و گروه­ها را با عنوان تیم­های گوناگون ورزشی نامید. سپس سوال­ها را از تیم­ها پرسید. در این صورت دانش­آموزانی که در هرتیم حضور دارند، به منظور بالا­رفتن رتبه تیمشان سعی بیشتری در پاسخ دادن خواهند کرد و به­تدریج از قبل با مطالعه بیشتر خود را آماده­تر می­کنند (کمالی،1387، ص25).

توجه معلم به مسائل و ویژگی­های فردی دانش­آموزان نیز از جمله مواردی است که آن­ها را تشویق به حضور مؤثرتر در کلاس درس می­کند. نحوه برخورد معلم با دانش­آموز خجالتی و بی­پروا متفاوت است و نحوه تشویق و تنبیه­ها نیز گوناگون اعمال می­شود و این خود از جمله هنرهای معلمان زن سخت­کوش و گرامی است.

یکی از بهترین کارهایی که یک معلم می­تواند انجام دهد این است که شاگردانش را باور کند و

  • 1
دانلود پایان نامه